Veelgestelde vragen nieuwe opvanglocaties

Hier vindt u een overzicht van het traject: Tijdlijn participatietraject. 

In de zomer van 2025 ging de gemeente samen met inwoners en maatschappelijke partijen in gesprek over de asielopgave. De informatie is opgehaald tijdens verschillende bijeenkomsten waar inwoners hun vragen en ideeën konden delen.

In de maanden daarna is samen met inwoners en ondernemers de zoektocht naar mogelijk geschikte locaties uitgevoerd. Inwoners zijn actief opgeroepen om mogelijk geschikte locaties voor te stellen. De gemeente heeft zelf ook haar verantwoordelijkheid genomen en onderzocht welke gemeentelijke eigendommen mogelijk geschikt kunnen zijn.

In totaal zijn er dertig locaties in 2025 ingediend. Deze locaties zijn getoetst aan de door de gemeenteraad vastgestelde regels (criteria). Van 24 februari tot en met 15 april 2026 is een nieuwe mogelijkheid om geschikte locaties voor te stellen. Dit kan via dit formulier.  Er komen dan twee mogelijk geschikte locaties bij om verder te onderzoeken. 

• In januari en februari 2026 is de gemeente in gesprek gegaan met de inwoners van dorpen waar een locatie is die wordt voorgesteld voor verder onderzoek.
• In februari 2026 heeft de gemeenteraad getoetst of de door het college uitgevoerde beoordeling juist is uitgevoerd en of de voorgestelde locaties verder kunnen worden onderzocht. Een raadsmeerderheid steunt de essentie van het oorspronkelijke plan van het College, met daarbij enkele aanvullingen en aanscherpingen.
• De vier locaties die al bekend zijn, worden verder onderzocht. Ook gaat de gemeente op zoek naar twee extra locaties. Eén grote locatie met ongeveer 250 plekken behoort ook (nog steeds) tot de mogelijkheden.
• Na dit besluit wordt er samen met het COA per locatie gekeken naar de (financiële) haalbaarheid en wordt er een plan gemaakt.
• Nadat de gemeenteraad eerst wensen en bedenkingen heeft doorgegeven, neemt het college in de zomer van 2026 een definitief besluit over de locatiekeuze.
• Hierna volgt de realisatiefase.

Bekijk het volledige overzicht van de planning op deze pagina.

In de zomer van 2025 ging de gemeente samen met inwoners en maatschappelijke partijen in gesprek over de asielopgave. Input is opgehaald tijdens verschillende bijeenkomsten waar inwoners hun vragen en ideeën hebben gedeeld. Verslagen en samenvattingen van deze bijeenkomsten vindt u op de webpagina Documenten asielopvang. 

De afgelopen maanden hebben we samen met inwoners en ondernemers gekeken naar plekken voor opvang. Iedereen kon ideeën doorgeven. We hebben de plekken beoordeeld volgens de regels van de gemeenteraad. Inwoners uit dorpen met een mogelijke locatie zijn uitgenodigd voor een bijeenkomst in januari of februari 2026. Daar konden zij vragen stellen en ideeën delen. Van deze bijeenkomsten zijn verslagen gemaakt. Deze zijn hier te vinden: 2026 Bijeenkomsten. 

Na deze bijeenkomsten werken we verder aan plannen voor de locaties. Ook na de start van de opvang blijven we, als dat nodig is, in gesprek. Tijdens het hele proces delen we steeds informatie over de stappen die we zetten.

Er zijn in juni en juli 2025 meerdere momenten georganiseerd waar inwoners en het maatschappelijk middenveld mee konden praten over vluchtelingenopvang in Molenlanden. De verslagen van deze avonden zijn hier te lezen: 2025 Inwonersbijeenkomsten. 

De uitnodiging voor deze bijeenkomsten zijn meermaals gedeeld in Het Kontakt, via opgehangen posters in de dorpen en via sociale media. Daarnaast heeft er een advertentie in het Algemeen Dagblad gestaan. Het is ons bekend dat dit bericht niet iedereen heeft bereikt en we nemen dit mee als aandachtspunt in het verdere proces.

De vragen zijn verzameld en via deze FAQ waar mogelijk beantwoord. De zorgen en ideeën die gedeeld zijn, hebben we ook verzameld. Deze zijn terug te lezen in de gespreksverslagen (link volgt zo spoedig mogelijk) . In het vervolgproces, tijdens het opstellen van de plannen van aanpak, worden alle zorgen en ideeën meegenomen om tot zo goed mogelijk passende oplossingen te komen. Hoe dit er precies uit gaat zien, weten we nu nog niet. Inwoners worden als het zo ver is hierbij betrokken.

Inwoners hebben op verschillende manieren meegedacht en blijven betrokken bij de uitvoering van de opvang. We wisselen informatie, overleg en gesprekken met elkaar af.

Het college neemt samen met de gemeenteraad een besluit over de locaties. Daarbij gebruiken we ook ideeën van inwoners.

De gemeenteraad is vanaf het begin betrokken. In september 2025 heeft de raad regels (criteria) gemaakt voor opvanglocaties. Daarin staat hoe groot de locaties mogen zijn, hoeveel mensen er kunnen wonen en hoe het proces verloopt.

In december 2025 heeft het college verteld wat de stand van zaken is. In februari 2026 kijkt de raad of de beoordeling goed is gedaan en of de voorgestelde plekken verder onderzocht kunnen worden.

• Zie vraag/antwoord: Wat heeft de raad op 24 februari 2026 besloten? 

Het college neemt in de zomer van 2026 een definitief besluit. De gemeenteraad geeft dan eerst zijn mening over het voorlopige besluit.

De gemeenteraad besluit of de beoordeling door het college  van ingediende locaties in het kader van asielopvang goed is gedaan. En daarmee in te stemmen met verder onderzoek naar de vier voorgestelde locaties.

Een raadsmeerderheid heeft de essentie van het oorspronkelijke plan van het College, met daarbij enkele aanvullingen en aanscherpingen, gesteund. De toetsing is goedgekeurd en de vier locaties kunnen verder worden onderzocht, samen met het COA. 

Daarnaast heeft de raad opgeroepen tot uitbreiding van het locatieonderzoek met nog twee extra locaties om verder te onderzoeken. Eén grote locatie in het buitengebied behoort ook (nog steeds) tot de mogelijkheden en dient te worden meegenomen in het locatieonderzoek. Een nieuwe uitvraag voor extra locaties, naast de vier eerdergenoemde locaties, is opengezet. Hiervoor kan dit formulier tot en met 15 april 2026 worden ingevuld. Locaties kunnen alleen ingediend worden door eigenaren.

De politiek kan een rol spelen, maar we hebben vooral te maken met een landelijke wettelijke verplichting. Daarnaast zien we het als onze morele plicht om vluchtelingen op te vangen. Het besluit van de huidige gemeenteraad blijft gelden.

In de zomer van 2026 neemt het college een definitief besluit over de locatiekeuze. Nadat de gemeenteraad eerst zijn mening heeft gegeven.  

De gemeenteraad heeft in september 2025 regels (criteria) gemaakt waar opvanglocaties aan moeten voldoen. Het college heeft de ingediende locaties beoordeeld op deze criteria. De gemeenteraad besluit of deze beoordeling juist is uitgevoerd. Na dit besluit wordt per locatie een plan gemaakt om de haalbaarheid te beoordelen. Daarna volgt de definitieve locatiekeuze. 

Inwoners hebben op verschillende manieren meegedacht en blijven betrokken bij de uitvoering van de opvang. We wisselen informatie, overleg en gesprekken met elkaar af. 

Het college neemt samen met inbreng van de gemeenteraad een besluit over de locaties. Daarbij gebruiken we ook ideeën van inwoners.

Het is niet mogelijk in bezwaar te gaan op dit besluit. Het is bij een ruimtelijke procedure wel mogelijk om bezwaar te maken. Op dit moment speelt dat nog niet, in de realisatiefase mogelijk wel.

Er zijn in totaal dertig locaties ingediend. Deze locaties zijn getoetst aan de door de gemeenteraad vastgestelde regels (criteria). Dit levert een lijst op met meest kansrijke locaties. Deze locaties worden verder onderzocht.

Er zijn ook enkele kleinere locaties voorgesteld. Deze locaties zijn bekeken, maar voldoen niet aan de regels.

Boten zijn erg duur en minder geschikt voor duurzame opvang. Daarnaast wordt er met de bouw van een opvanglocatie rekening gehouden met potentiële woningen voor inwoners van Molenlanden als toekomstscenario.

Flexwonen en vluchtelingenopvang zijn lastig te vergelijken omdat ze verschillende doelgroepen en wettelijke kaders hebben. 
Elk initiatief wordt apart beoordeeld op haalbaarheid en ruimtelijke inpasbaarheid. Voor reguliere woningzoekenden gaat de voorkeur uit naar permanente woningen, al staat in onze visie dat we kleinschalige tijdelijke woonvormen faciliteren wanneer deze bijdragen aan beschikbaarheid en betaalbaarheid voor specifieke doelgroepen.

Er komen geen vaste opvanglocaties, maar tijdelijke plekken voor minstens 10 jaar. Een tijdelijke plek duurt nooit langer dan 15 jaar.

De gemeente heeft de leiding bij het voorbereiden en realiseren van opvangplekken. Het COA helpt vooral bij de bouw en het beheer van locaties, als er meer dan 75 mensen komen (of 50 bij een locatie voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen). Samen zorgen we voor duidelijke afspraken en goede afstemming.

Er zijn in totaal dertig locaties ingediend. Al deze locaties zijn beoordeeld op de vastgestelde regels (criteria). Sommige locaties vallen af op de randvoorwaarden. Locaties die niet afvallen op de randvoorwaarden, zijn verder getoetst aan de overwegingscriteria en randvoorwaarden. De resultaten hiervan en de onderbouwing vindt u hier.

Deze vier locaties sluiten beter aan op de criteria dan andere locaties. De volledige uitwerking en de onderbouwing vindt u hier.

De gemeente gaat ook op zoek naar twee extra locaties zodat er meer keuze is. Eén grote locatie met ongeveer 250 plekken behoort ook tot de mogelijkheden.

Het precieze aantal mensen dat op een locatie kan wonen, bepalen we later. Voor alle vier de locaties die we nu verder onderzoeken, verwachten we dat er genoeg ruimte is voor het voorkeursscenario: 75 tot 125 mensen.

Voor de twee nieuwe, nog te vinden, locaties wordt de mogelijkheid nog meer opengehouden om ongeveer 250 mensen op één locatie te huisvesten.

Een randvoorwaarde is dat een locatie minimaal vijf jaar beschikbaar moet zijn. De vier locaties die verder onderzocht gaan worden zijn minimaal tien jaar beschikbaar, dit past bij de voorkeursvoorwaarde. 

Hoelang een opvanglocatie precies openblijft, bepalen we later. Een tijdelijke situatie duurt nooit langer dan 15 jaar.

Wat er na de opvangperiode gebeurt met de locatie hangt af van verschillende dingen. Waar mogelijk wordt er woningbouw gerealiseerd; of dit ook echt kan, wordt tijdens de opvangperiode per locatie uitgewerkt.

Bij het overwegingscriterium ‘spreiding’ is er gekeken naar de afstand tot bestaande (Oekraïne)opvang. Er is niet gekeken naar de huisvesting van arbeidsmigranten; zij vallen niet onder de doelgroep ‘vluchtelingen’.

Het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) zorgt voor opvang en begeleiding van asielzoekers. Ze regelen onderdak, helpen mensen op weg naar een toekomst in Nederland of daarbuiten, zoeken en beheren opvanglocaties, zorgen voor veiligheid en leefbaarheid en geven asielzoekers wat ze nodig hebben.

Tijdens het hele proces heeft het COA de gemeente geholpen met advies en informatie over de regels. Bij de meest kansrijke locaties heeft het COA een korte controle gedaan, op papier en op locatie. 

Het COA speelt vooral een grote rol bij het maken van de plannen (na het besluit van de gemeenteraad op 24 februari 2026) en bij de bouw en het beheer van de opvang.

Als er behoefte aan is, zet het COA dit voort. In de meeste gevallen blijft in het eerste jaar de opgerichte klankbordgroep of omgevingsoverleg bestaan. Daarna bekijkt het COA samen met omwonenden waar de behoefte ligt. 

De gemeente, waaronder het college en de raad, nemen deze zorgen serieus. Deze zorgen worden meegenomen bij het maken van afwegingen en plannen in het vervolg van dit traject. 

Er wordt bij de inrichting van het terrein ook gekeken naar de buitenruimte, groenvoorzieningen hoort hier ook bij.

Mensen in de opvang komen uit verschillende landen waar conflict heerst. Op dit moment komt het grootste deel van de bewoners in een AZC uit  Syrië, Turkije, Jemen, Eritrea en Irak. 

De spreidingswet is sinds begin 2024 van kracht. Gemeente Molenlanden moet volgens het huidige verdeelbesluit (maart 2026) 254 asielzoekers opvangen. Op dit moment is er binnen de gemeente één opvanglocatie met rond de 60 bewoners; deze is tijdelijk. De vraag naar opvang blijft groot.

Er zijn binnen gemeente Molenlanden vijf Oekraïne opvanglocaties; drie grotere locaties en twee kleinere. Er is op dit moment meer vraag naar asielopvang.

De gemeente gaat samen met het COA in overleg over de beste invulling van de samenstelling.

Er is een achterstand bij de IND. Hierdoor duurt de gemiddelde asielprocedure langer dan normaal. Mensen die een asielaanvraag gedaan hebben, wachten vaak meerdere maanden tot soms wel twee jaar  op een besluit. De gebruikelijke termijn is twaalf weken.

De meeste asielzoekers die nu in Nederland zijn, komen uit Syrië, Turkije, Jemen, Eritrea en Irak.

Op dit moment is de samenstelling van de mensen die binnen gemeente Molenlanden worden opgevangen nog onbekend.

Op dit moment is de samenstelling van de mensen die binnen gemeente Molenlanden worden opgevangen  nog onbekend. 

De huisvesting van statushouders is een aparte opgave van een aparte doelgroep. Deze statushouders hebben een verblijfsvergunning en wonen en werken verspreid over de gemeente. Er is bij de het overwegingscriterium ‘spreiding’ niet gekeken naar de huisvesting van statushouders.

Zodra vluchtelingen een status krijgen, worden ze gekoppeld aan een gemeente. Dit is niet per se de gemeente waar ze in de opvang verblijven. Molenlanden is in contact met andere gemeenten om waar mogelijk te ruilen; zo behouden we statushouders die al werken in de omgeving en bekend zijn in Molenlanden.

Dit aspect voert de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) uit. Door grote werkdruk duren dit soort processen vaak lang.

Alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV) zijn asielzoekers tussen de 15 en 17,5 jaar die zonder ouder of voogd naar Nederland zijn gekomen. Deze jongeren krijgen een voogd toegewezen vanuit stichting Nidos en worden intensief begeleidt door hun COA-mentor. Er is permanente begeleiding en beveiliging aanwezig op AMV-locaties. Lees hier meer over AMV-opvang. 

Op dit moment is de samenstelling van de mensen die binnen gemeente Molenlanden worden opgevangen  nog onbekend.

Veiligheid is een belangrijk thema bij elke opvanglocatie. Er worden goede afspraken gemaakt over veiligheid. Dit gaat onder andere over beveiliging, begeleiding en de inrichting van de locaties. Deze afspraken kunnen per locatie verschillen. De invulling van de veiligheid op en rond opvanglocaties wordt in de volgende fase uitgewerkt en is nu nog niet bekend.

De gemeente gaat, samen met het COA en inwoners, per locatie een plan van aanpak maken. Inwoners krijgen hier de gelegenheid om hun ideeën te delen.

Op het moment dat een opvanglocatie opengaat, komt er een contactpunt waar meldingen gedaan kunnen worden.

De begeleiders op de locatie hebben ervaring met de doelgroep en weten hoe ze hier mee om moeten gaan.

De gemeente gaat voor elke locatie een plan van aanpak opstellen. Een belangrijk onderdeel hiervan is een veiligheidsplan, waarin verschillende scenario’s en passende maatregelen opgenomen worden. Hoe dit er precies uitziet, is op dit moment nog onbekend. Omwonenden en andere betrokkenen worden, via bijvoorbeeld een omgevingsoverleg, geraadpleegd bij het opstellen van deze plannen.

Dit is onderdeel van het nog op te stellen veiligheidsplan. Op een later moment krijgt dit meer vorm. 

De gemeente gaat, samen met het COA, afspraken maken over de veiligheid op en rondom de locatie(s). Hoe dit precies geregeld wordt, is op dit moment nog niet bekend.

Zogen voor een passende invulling van vrije tijd is een belangrijk thema voor de opvanglocaties. Er worden allerlei activiteiten georganiseerd, zoals taalles. In een latere fase wordt per opvanglocatie bekeken welke activiteiten er komen. Daarnaast werken volwassenen en gaan kinderen naar school. 

Per locatie wordt in de volgende fase, waarin de plannen worden gemaakt en uitgewerkt, aandacht besteed aan de parkeerbehoefte. De parkeerbehoefte bij opvanglocaties is over het algemeen relatief klein, aangezien de bewoners van een opvanglocatie vrijwel nooit een auto hebben. 

Bij de inrichting van het terrein wordt er niet alleen nagedacht over het plaatsen en de vorm van het gebouw. Er is ook aandacht voor de inrichting van het buitenterrein. Hier wordt ook gekeken naar verlichting, toegangsroute(s) en parkeren. Afhankelijk van de grootte van het terrein wordt er ook naar de verschillende mogelijkheden om buiten te recreëren gekeken. Zoals bijvoorbeeld een klimrek voor kinderen of picknicktafels om buiten te kunnen zitten.

De gemeente en het COA blijven tijdens het opstellen van de plannen van aanpak tot na de realisatie in gesprek met belanghebbenden. Dit zal met omwonenden gebeuren maar ook met het maatschappelijk middenveld, (sport)verenigingen, bedrijven en anderen.

Bij het opstellen van het plan van aanpak wordt er ook aandacht besteed aan de voorzieningen in de omgeving, of deze toereikend genoeg zijn en waar er mogelijk iets extra’s nodig is.

De Spreidingswet vraagt alle gemeenten in Nederland bij te dragen aan opvang. Hierbij wordt er naar het aantal inwoners van een gemeente gekeken. Verder kijkt de wet naar hoe het met een gemeente gaat. Zo zorgt de Spreidingswet dat de opvang van asielzoekers eerlijk over Nederland wordt verdeeld. Hierdoor is er meer kleinschalige en langdurige opvang mogelijk. Dit is goed voor de integratie van asielzoekers en vluchtelingen. Zo zorgen we samen voor een goede samenleving. Er kan een einde komen aan de situatie waarin asielzoekers en vluchtelingen al jaren verblijven. 

De minister van Asiel en Migratie deelt via een verdeelbesluit het aantal opvangplekken per provincie. Dit verdeelbesluit wordt per provincie verdeeld over de gemeenten. 

Zo is de verdeelsleutel in maart 2026 voor gemeente Molenlanden de opvang van 254 personen, waarvan 16 AMV’s (Alleenstaande minderjarige vreemdelingen). Twee keer per jaar wordt er een verdeelbesluit uitgebracht en hierdoor kunnen de aantallen veranderen. Het schommelt nu rond de 250 vluchtelingen, maar is afhankelijk van de instroom van vluchtelingen en de samenstelling in de huidige opvang in Nederland. Voor elke locatie wordt bepaald hoeveel vluchtelingen er opgevangen kunnen worden, de locatie wordt aan de hand hiervan ingericht.

Het is onzeker of de Spreidingswet gaat verdwijnen. Op dit moment is het een wettelijke verplichting om voldoende opvangplekken te realiseren. Daarnaast voelt de gemeente Molenlanden de morele plicht en verantwoordelijkheid om te zorgen voor opvangplekken voor asielzoekers. De gemeenteraad heeft daarom op 23 september 2025 besloten om actief in te zetten op het realiseren van deze opvangplekken.

Asielzoekers krijgen leefgeld om zelf boodschappen en andere dingen te betalen. Hoeveel dit is, hangt af van de situatie: bijvoorbeeld leeftijd, of iemand werkt, en andere omstandigheden. De actuele bedragen staan op de website van het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers).

Bij een goed functionerende democratie zoals Nederland hoort het uitvoeren van wetten die door een meerderheid zijn aanvaard. Daarnaast is de spreidingswet ons wettelijke kader.

Dan schuiven we asielopvang af op andere gemeenten, zoals onze buurgemeenten. Dat is niet eerlijk. Molenlanden is een gemeente waarin we samen bekijken hoe we deze opgave aangaan. Ook bestaat er de kans dat als Molenlanden ervoor kiest om nu geen vluchtelingen op te vangen dat de provincie dat voor ons gaat doen. Dan hebben de gemeente en haar inwoners geen inspraak meer.

De gemeente blijft tijdens het hele proces in contact met alle betrokkenen. Daar horen inwoners ook bij. De gemeente praat graag met inwoners van de kernen waar het om gaat om samen een plan per locatie te maken. 

U kunt zich via opvang@jouwgemeente.nl alvast aanmelden wanneer u hierover mee wilt denken.

De gemeente organiseerde eind januari en in februari 2026 informatiebijeenkomsten voor inwoners van de kernen waar een locatie is voorgesteld voor verder onderzoek. 

In de volgende fase (na het besluit van de gemeenteraad op 24 februari) wordt samen met het COA gekeken naar de (financiële) haalbaarheid van de locaties. Daarna worden er, samen met omwonenden en andere betrokkenen, plannen van aanpak opgesteld.

Wanneer u hierover mee wilt denken, kunt u zich hiervoor alvast via opvang@jouwgemeente.nl aanmelden.  Ook na de start van de opvang blijven we als dat nodig is in gesprek.

De gemeente communiceert over het vervolgproces. Dit overzicht vindt u op de website. Ontvangt u liever de nieuwsbrief? Meldt u aan via deze link.

U kunt contact opnemen via opvang@jouwgemeente.nl.  Woont u in een dorp waar een locatie verder wordt onderzocht? Dan kunt u naar de informatiebijeenkomsten komen.

Op de mogelijke locaties zijn geen plannen voor permanente woningbouw. Per locatie doen we ons best om te kijken of er tegelijk of later ook woningen voor inwoners van de Molenlanden kunnen komen. 

Per locatie doen we ons best om te kijken of er tegelijk of later ook woningen voor inwoners van de Molenlanden kunnen komen.

Woningbouw is een permanente aangelegenheid. Hiervoor gelden andere procedures dan voor een tijdelijke situatie, zoals asielopvang.

Asielzoekers die in Molenlanden in opvang zitten en een verblijfsvergunning krijgen, komen niet automatisch in onze gemeente wonen. Per situatie wordt gekeken waar deze mensen naartoe gaan.

Er wordt per locatie gekeken of er na afloop woningbouw gerealiseerd kan worden. Waar mogelijk wordt er gekozen voor duurzame opvang gebouwen, die na afloop van de opvangperiode herbruikt of verplaatst kunnen worden.

Uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat grote vluchtelingenopvanglocaties een effect hebben op nabije woningen. Het gaat dan om opvanglocaties met 500+ mensen in het buitengebied. 

Gemeente Molenlanden heeft voorkeur voor kleinschalige locaties (75-125). Als er één locatie komt in Molenlanden, wordt dit een locatie met ongeveer 250 mensen. Uit het onderzoek blijkt dat het effect op de huizenprijzen bij dit soort locaties minimaal is. Er kan altijd een formeel verzoek voor nadeelcompensatie worden ingediend.

Op elk AZC houdt een huisarts spreekuur. Bij meerdere kleine opvanglocaties kan het zijn dat een huisarts op een van de locaties een spreekuur houdt. Dit spreekuur is dan ook toegankelijk voor bewoners van andere opvanglocaties. Het COA is verantwoordelijk voor de organisatie van deze zorg.