Regionale Energie Strategie (RES)

Een energie neutrale regio in 2050, hoe gaan we dat met elkaar bereiken? Om de CO2-uitstoot te beperken zullen we anders met onze beschikbare energie om moeten gaan. Het vereist energiebesparingen, het overschakelen van fossiele naar duurzame bronnen en het opwekken van hernieuwbare energie. Dat is de ‘energietransitie’.

Gemeente Molenlanden werkt samen met gemeente Gorinchem  aan de Regionale Energiestrategie (RES) Alblasserwaard. Doelstellingen zijn:

  • In 2030 wordt 20% energie bespaard. 
  • In 2030 komt 35% van het energiegebruik via natuurlijke bronnen zoals zon, wind, water en bodem.
  • In 2050 is de regio energieneutraal.

Belangrijk uitgangspunt is dat zorgvuldig wordt omgegaan met de waarden en het landschappelijke karakter van de Alblasserwaard, zoals de natuur en cultuurhistorie.

De concept Regionale Energiestrategie (RES) Alblasserwaard is inmiddels vastgesteld door de beide gemeenteraden van Gorinchem en Molenlanden. 

In de concept-RES staat hoeveel duurzame energieproductie de regio in 2030 met zon en wind mogelijk wil maken. In de Alblasserwaard willen we 1.150 TJ (0,32 TWh) duurzame elektriciteit opwekken. Het komende jaar gaan we aan de slag en werken aan de definitieve versie, de RES 1.0. Een belangrijke opgave voor de toekomst van onze regio, want daarin worden de ambities doorvertaald naar concrete projecten

Hoe nu verder
De RES 1.0 moet op 1 juli 2021 opgeleverd worden. Daarna wordt er elke twee jaar bekeken of, op grond van nieuwe inzichten, innovaties en bewezen technieken of ervaringen, de Regionale Energiestrategie moet worden aangepast. Zo ontwikkelt de RES zich stapsgewijs. Uiteindelijk moet de Alblasserwaard door gezamenlijke inspanningen en initiatieven van de beide gemeenten, bedrijven, organisaties en inwoners in 2050 energieneutraal zijn.

Wilt u meer weten?
Kijk dan op onderstaande websites of download de documenten.

Op naar een duurzame en energieneutrale Alblasserwaard

De gemeenteraden van Gorinchem en Molenlanden hebben op 13 april 2021 de Regionale Energiestrategie 1.0 (RES) Alblasserwaard vastgesteld. In de RES 1.0 staat de ambitie om in 2030 in de regio 35% duurzame elektriciteit op te wekken. Om dit te bereiken is samen met veel betrokken partijen gekeken naar mogelijkheden voor grootschalige opwek van duurzame energie door middel van zon en wind. Daarnaast stelt de regio zich ten doel om 20% energie te besparen in 2030.

De RES 1.0 laat, naast de afspraken over energiebesparing, zon en wind, ook zien hoe de regionale warmtestructuur is en hoe er wordt ingezet op innovatieve technieken. Beide gemeenteraden onderschreven dinsdagavond de ambities in de RES 1.0. Wel hebben beide raden nog specifiek aandacht gevraagd voor lokaal eigenaarschap van windmolens of zonneparken én in het geval van Gorinchem ook voor de afstand tot woongebieden als het gaat om windmolens. Nu de gemeenteraden de RES 1.0 en daarmee de zoekgebieden hebben vastgesteld, wordt de RES ter besluitvorming voorgelegd aan het waterschap en Provinciale Staten. Lees hier het complete bericht.

Voor de RES Alblasserwaard ligt de focus voor windenergie, 7 tot 10 windturbines, op zoekgebieden op Avelingen en A15 Gorinchem-Oost. Deze twee plekken liggen buiten het Groene Hart, langs infrastructuur, dicht bij energie-intensieve bedrijven en op een plek waar het elektriciteitsnet het aan kan.

In de vervolgfase zijn er volop mogelijkheden voor inwoners, bedrijven en betrokkenen om hierover het gesprek te voeren. Meer informatie vindt u op onderstaande link. U kunt hier ook uw gegevens doorgeven zodat u uitgenodigd wordt voor aankomende bijeenkomsten.

Een energie neutrale regio in 2050 bereiken we alleen met elkaar. Met beide gemeenten, bedrijven, maatschappelijke organisaties, lokale energiecoöperaties en inwoners. Sinds januari 2019 zijn dan ook veel bijeenkomsten geweest waarin met betrokken partijen en geïnteresseerden is nagedacht over het besparen van energie en het opwekken van duurzame energie. Hierbij kwamen zowel bestaande als nieuwe duurzame mogelijkheden ter tafel. Daarnaast konden inwoners in maart 2020 via een online enquête een vragenlijst invullen over mogelijke manieren om energie op te wekken in onze regio via wind en/of zon. De enquête wees uit dat het merendeel van de inwoners het belangrijk vindt om duurzaam opgewekte energie te gebruiken. 

Waar staan we? 
In juli 2019 is de zogenaamde bouwstenenrapportage RES opgeleverd. Hierin is input uit eerder gehouden bijeenkomsten verwerkt. De plannen zijn vervolgens concreter gemaakt in de concept Regionale Energiestrategie. Hierin staat de ambitie om in 2030 in de regio 1.150 TJ (0,32 TWh) duurzame elektriciteit op te wekken via windenergie en zonne-energie.  Met de huidige ruimte en mogelijkheden in de Alblasserwaard, zijn de gebieden rond de snelwegen A15 en A27 in onze regio de meest voor de hand liggende zoekgebieden voor windenergie. De daken van boerenschuren en bedrijven worden, waar mogelijk, gebruikt om zonne-energie op te wekken. Op deze manier ontstaat er een evenwichtige energiemix die past bij het eigen karakter van de regio Alblasserwaard. 

Wat zijn de vervolgstappen?
De gemeenteraden van de gemeenten Gorinchem en Molenlanden hebben ingestemd met de concept-RES en deze is ingediend bij het Rijk. Ondertussen werken we door aan de definitieve RES. Die moet in juli 2021 zijn vastgesteld. Ook dit doen we met elkaar: belanghebbenden worden uitgenodigd mee te denken. Vervolgens wordt er elke twee jaar bekeken of, op grond van nieuwe inzichten, innovaties en bewezen technieken of ervaringen, de Regionale Energiestrategie moet worden aangepast. Zo ontwikkelt de RES zich stapje voor stapje.

  • Het Regionaal Energie Loket geeft meer informatie over hoe u uw huis nu al kunt verduurzamen.
  • Via Het Nieuwe Wonen kunt u een afspraak maken met een wooncoach.
  • Voor een aantal maatregelen aan uw woning stelt de overheid subsidies beschikbaar, kijk hiervoor op Energiesubsidiewijzer. Daarnaast heeft de gemeente Molenlanden de mogelijkheid voor een Duurzaamheidslening voor particuliere eigenaren en huurders. 
  • Nieuwsgierig naar initiatieven bij u in de buurt? Kijk dan bij Duurzame dorpen.

Het Nationaal Programma Regionale Energie Strategie (NP RES) heeft de RES-gespreksassistent ontwikkeld. Deze gespreksassistent geeft per thema korte en bondige informatie, aangevuld met achtergrondinformatie via een ‘Meer weten?’-button.

Je kunt er gemakkelijk doorheen navigeren om feiten te checken en antwoorden te vinden op veelgestelde vragen.

Op 1 maart 2021 was er een online bijeenkomst over kansen en belemmeringen voor zonne-energie op bedrijfsdaken, boerenschuren en maatschappelijk vastgoed. Er is aangegeven hoe we in de RES tot de keuze zijn gekomen om eerst grootschalige opwek via (bedrijfs)daken te realiseren voor 2030 en niet te kiezen voor zon op land in deze fase.

Daarna volgde een toelichting van provincie Zuid-Holland over subsidies, waaronder ook die voor asbestsanering en dakversteviging. Experts op het gebied van zonne-energie op bedrijfsdaken gaven informatie over onder meer financiële en coöperatieve participatievormen. En netbeheerder Stedin sprak over aansluiting (vermogen, grootte van het dak, grootverbruik) op het elektriciteitsnet. Dit alles leidde tot een constructief gesprek, waarin in ieder geval duidelijk werd dat zon op bedrijfsdaken geen sinecure is. Zowel deelnemers als sprekers gaven aan dat vervolgsessies zondermeer wenselijk zijn.

Heeft u hier interesse in, laat uw gegevens dan achter via www.gorinchem.nl/zon-op-bedrijfsdaken, zodat we u op de hoogte kunnen houden.

Lees hier meer over zonne-energie op bedrijfsdaken en meld u aan:
www.gorinchem.nl/zon-op-bedrijfsdaken.

Vanuit de Regionale Energiestrategie van regio Alblasserwaard onderzoeken we of er mogelijkheden zijn voor het opwekken van windenergie in Gorinchem. We hebben ons tot doel gesteld om de brede omgeving daar in een zo vroeg mogelijk stadium bij te betrekken. Daarom hebben we aan inwoners, bedrijven en organisaties gevraagd om mee te denken tijdens online bijeenkomsten.

Via een intensieve campagne, o.a. via de kranten en sociale media, hebben we zo veel mogelijk mensen proberen te bereiken, tot ver over de gemeenten-grenzen heen.

Eind januari hebben we tijdens een webinar uiteengezet waarom er bij bedrijventerrein Avelingen en langs snelweg A15-Oost naar (on)mogelijkheden voor windenergie gekeken wordt. Wethouders Kraaijeveld en Slob van de gemeenten Gorinchem en Molenlanden gaven een toelichting en beantwoordden vragen uit de chat. Met een positief kritische toon en met meer dan 170 deelnemers kunnen we spreken van een geslaagde avond met een bovengemiddelde opkomst.

In maart organiseerden we vervolgens kleinschalige bijeenkomsten om met elkaar in gesprek gegaan. Op die manier hoorden we aandachtspunten van inwoners en bedrijven. Omdat er nog niets vast staat en verder onderzoek de (on)mogelijkheid van windmolens nog moet uitwijzen, weten we niet om hoeveel windmolens het eventueel zal gaan of van welke hoogte. Sommigen vinden dat lastig, terwijl anderen het juist waarderen dat de omgeving al zo vroeg betrokken wordt. Tijdens de gesprekken zijn er o.a. zorgen geuit over geluidsoverlast, slagschaduw en horizonvervuiling. Anderzijds werd ook het belang van verduurzamen onderschreven, mits er sprake is van breed draagvlak.

Nu beraden we ons op vervolgbijeenkomsten en zetten we de komende periode nog een enquête uit. Hierin wordt o.a. onderzocht of er verschillende behoeften zijn in de verschillende wijken en dorpen om de zoekgebieden heen of tussen verschillende groepen mensen. Ook vragen we op welke manier mensen in het vervolg betrokken willen worden. We overwegen om in de (nabije) toekomst een burgerforum op te richten.

Meer informatie over windenergie vindt u op www.gorinchem.nl/windenergie.

Op dinsdagavond, 15 april 2020, vond er een digitale gezamenlijke bijeenkomst van de gemeenteraden van de gemeenten Molenlanden en Gorinchem plaats over duurzaamheid in de regio Alblasserwaard. Het doel van deze bijeenkomst was het verstrekken van meer informatie over duurzame initiatieven, op verzoek van beide raden.

Er is extra toelichting gegeven op innovatieve duurzame technieken en energiebronnen. Experts op het gebied van aquathermie, geothermie, thorium/kernenergie en waterstof kwamen aan het woord.

Ook is gesproken over de regionale energiestrategie (RES) voor de regio Alblasserwaard. Bart Bomas van bureau BVR gaf uitleg over de concept-RES. Ook vertelde hij hoe de drie scenario’s met behulp van inwoners, ondernemers en organisaties zijn opgesteld en hoe kansrijk deze scenario’s zijn.

De sessie is terug te zien via onderstaande link (YouTube).